De paardengraven van Ockenburgh

Geplaatst op april 1, 2011 door admin

Tijdens het archeologisch onderzoek door de Gemeente Den Haag naar de Romeinse resten bij Ockenburgh, werd ondermeer de opzienbarende ontdekking van drie paardengraven gedaan. Deze vondst was toentertijd groot nieuws, maar helaas is het daar vervolgens bij gebleven. Tot nu. In dit nieuwe mini-artikel vertelt Ab Waasdorp over de vondst en de gedachten die eruit zijn voortgekomen.

Geplaatst in Ockenburgh, Odyssee, Paardenskeletten | Reacties uitgeschakeld voor De paardengraven van Ockenburgh

Nieuw artikel: Romeinse bewoning op een hoger niveau

Geplaatst op maart 23, 2011 door admin

Uit de eerste resultaten van de Odyssee-projecten Goedereede en Valkenburg (ZH) blijkt dat deze Romeinse nederzettingen duidelijke overeenkomsten vertonen. Beide plaatsen lagen in natte gebieden die sterk onder invloed stonden van respectievelijk de toenmalige rivieren de Maas en Rijn, aan de zuid- en noordkant van de huidige provincie Zuid-Holland. Jeroen van Zoolingen en Wouter Vos bespreken in dit nieuwe artikel de methoden die de bewoners van beide nederzettingen in de Romeinse tijd hanteerden om droge voeten te houden.

Geplaatst in de Woerd, Goedereede, Valkenburg ZH | Reacties uitgeschakeld voor Nieuw artikel: Romeinse bewoning op een hoger niveau

Succesvolle persbijeenkomst Goedereede

Geplaatst op maart 10, 2011 door admin

Op donderdag 3 maart vond in Verenigingsgebouw Oostdam de tweede persbijeenkomst van het Odyssee-project Goedereede-Oude Oostdijk plaats. Wethouder Tuk, vertegenwoordigers van de gemeente en de Historische Vereniging De Motte, en natuurlijk de locale en regionale pers kregen deze middag de eerste resultaten van het archeologisch onderzoek gepresenteerd door onderzoekers van de Universiteit Leiden en Hazenberg Archeologie.

[slideshow]

Nadat Jasper de Bruin een introductie in het project en de totstandkoming ervan had gegeven, was het woord aan Jeroen van Zoolingen. Hij vertelde over de problematiek waar archeologen tegen aan lopen bij het onderzoek naar gebouwen en andere nederzettingssporen, en deelde vervolgens de voorlopige resultaten en reconstructies (zie afbeelding). Zo weten we dat de Oude Oostdijkpolder in de Romeinse tijd een nat gebied moet zijn geweest, en dat men zich hier langs kreken vestigde door de natuurlijke oevers op te hogen tot terpen. Hoewel het niet de meest gunstige omstandigheden zijn geweest om droge voeten te houden, zal men de locatie bewust gekozen hebben. De ontdekking van een aanlegkade toont duidelijk aan dat men de natuurlijke kreken als vaarroutes benutte, zo vertelde De Bruin. De eerste resultaten uit het onderzoek naar het vondstmateriaal wijzen dan ook uit dat men handelscontacten onderhield met streken in het gehele West-Romeinse rijk.

De presentatie werd afgesloten door Tom Hazenberg, die vertelde over de rol die het onderzoek bij Goedereede speelt binnen een breder onderzoek naar de Romeinse kust.
Door de resultaten van al deze onderzoeken te bundelen, zijn de archeologen steeds meer in staat de Romeinse kust te reconstrueren. Op basis van de positieve reacties mogen we stellen dat de bijeenkomst een geslaagde middag is geweest. De komende tijd gaan de betrokken onderzoekers hard aan de slag om de vele gegevens te bundelen en deze tot een eindproduct te brengen. Tegen die tijd komen we zeker weer terug in Goedereede, om de conclusies te presenteren! (JvZ)

Lees ook:
Artikel in het Algemeen Dagblad (pdf)
Artikel in Flakkeenieuws

Geplaatst in Goedereede, Odyssee | Reacties uitgeschakeld voor Succesvolle persbijeenkomst Goedereede

Update project Valkenburg-de Woerd

Geplaatst op februari 18, 2011 door admin

Na enige tijd van stilte kan er weer verslag gedaan worden van het Odyssee project Valkenburg-De Woerd. In dit nieuwe artikel delen Ester van der Linden en Wouter Vos de laatste resultaten van het voortgaand onderzoek. Zowel nieuwe inzichten in de sporen en structuren, als ook de laatste ontdekkingen uit het aardewerkonderzoek komen aan bod.  Vos en Van der Linden lichten een tip van de sluier op en vertellen daarnaast wat er de komende maanden nog wordt verwacht. Lees het hele artikel hier. (JvZ)

Geplaatst in aardewerk, de Woerd, Uncategorized, Valkenburg ZH | Reacties uitgeschakeld voor Update project Valkenburg-de Woerd

De vondsten van Goedereede

Geplaatst op februari 3, 2011 door admin

Nu de analyse van de grondsporen voorspoedig verloopt, is het moment aangebroken de vondsten van Goedereede aan een nader onderzoek te onderwerpen. Deze vondsten zijn al een kleine 10 jaar opgeslagen in het Provinciaal Archeologisch Depot van Zuid-Holland. Nadat we contact hadden opgenomen met Frits Kleinhuis, beheerder van het depot, zijn Jeroen van Zoolingen en Jasper de Bruin maandag 31 januari het materiaal gaan ophalen. Als extra hulp voor het sjouwwerk was Jochem Koopman benaderd. Wanneer er materiaal uit het depot geleend wordt, moet er altijd een bruikleenovereenkomst worden ondertekend. Een echt ‘Kodakmomentje’ dus! In totaal zijn meer dan 70 dozen van Alphen aan den Rijn naar Leiden verhuisd. Dit was gelukkig snel gebeurd dankzij het busje van de gemeente Den Haag, dat we konden gebruiken omdat ook oude Haagse vondsten van Alphen naar Den Haag moesten worden getransporteerd.

[slideshow]

Dinsdag 1 februari startte het derdejaars vak ‘Materiaalstudies’ aan de Universiteit Leiden. Na een korte introductie over de soorten aardewerk en een oefening met wat materiaal uit de vergelijkingscollectie, zijn de studenten aan de slag gegaan met de eerste vondstdozen van Goedereede (foto 4). Hoewel er pas een paar vondstzakjes uit de dozen zijn bekeken, is al wel duidelijk dat het om erg mooi materiaal gaat. De komende anderhalve maand zal er 4 uur per week aan de vondsten van Goedereede worden gewerkt. Als er interessante zaken opduiken, zal daar op deze plaats zeker verslag van worden gedaan. (JdB)

Geplaatst in Odyssee | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor De vondsten van Goedereede

Het vraagstuk Aardenburg

Geplaatst op januari 20, 2011 door admin

Al vanaf het archeologisch onderzoek in de late jaren ’50 is er veel discussie over de functie van Romeins Aardenburg. Zijn de stenen muren nu aan een fort of stad toe te schrijven? In dit nieuwe artikel bespreken Guus Besuijen en Robert van Dierendonck de voornaamste aanwijzingen en vraagstukken die het onderzoek tot nu toe heeft opgeleverd. Daarbij tonen zij aan dat de bestaande theorieën zeker niet vast staan. (JvZ)

Geplaatst in Aardenburg | Reacties uitgeschakeld voor Het vraagstuk Aardenburg

Goedereede: de eerste resultaten

Geplaatst op januari 10, 2011 door admin

Woensdag 5 januari vond bij Hazenberg Archeologie in Leiden het eerste overleg van 2011 plaats over Goedereede-Oude Oostdijk. Aan bod kwamen de voorlopige resultaten van het lopend onderzoek. Geleidelijk krijgen we een steeds beter beeld van hoe de nederzetting zich in de tijd moet hebben ontwikkeld.Ook weten we inmiddels welke gebouwen en structuren er in verschillende fasen kunnen hebben gestaan. Een voorbeeld is de herkenning van een groep grondsporen die de fundering van een tamelijk groot gebouw weerspiegelen. Rondom deze structuur wijzen resten van verbrand graan erop dat we hier mogelijk te maken hebben met een opslagschuur die op een zeker moment in vlammen is opgegaan. Een gedachte die tijdens het oorspronkelijke veldonderzoek ook bij de archeoloog Jan Trimpe Burger al speelde, en nu dus verder uitgewerkt kan worden.
De analyse van de grondsporen is er verder ook op gericht een selectie te maken van het beschikbare vondstmateriaal. Door precies die vondsten te bestuderen die aan de sporen van bijvoorbeeld een gebouw of een waterput kunnen worden gekoppeld, is het mogelijk meer te zeggen over de functie en datering hiervan.

Onderzoekers (v.l.n.r. de Bruin, Besuijen, Kaihatu, van Zoolingen) gebogen over de veldtekeningen om zo de basis te leggen van de eerste voorlopige reconstructie

Op 1 februari start aan de Universiteit Leiden een practicum waarbij het vondstmateriaal van Goedereede onder de loep genomen wordt. Hierbij snijdt het mes aan twee kanten: allereerst leren de studenten aan de hand van een groot en bijzonder vondstcomplex het materiaal goed kennen, en tegelijkertijd wordt een aanzienlijk deel van het vondstmateriaal van Goedereede bestudeerd en zo ontsloten voor de analyse.
Tijdens het overleg kwam naast de uitwerking van grondsporen en vondsten ook het visualiseren van de vindplaats voor het eerst ter sprake. Omdat grondsporen en losse vondsten vaak lastig tot de verbeelding spreken is het een goed idee deze (naar voorlopig wetenschappelijk inzicht) te reconstrueren en zo zichtbaar te maken voor iedere geïnteresseerde. Als de resultaten het toelaten hopen we daarom binnenkort een eerste reconstructie van de nederzetting Goedereede in de Romeinse tijd te presenteren! (JvZ)

Geplaatst in Uncategorized | Getagged , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Goedereede: de eerste resultaten

Romeinen binnengaats

Geplaatst op december 17, 2010 door admin

overzichtskaart Romeinse binnenvaart

Het Odyssee project Goedereede-Oude Oostdijk is inmiddels in volle gang. Bekend was al dat deze vindplaats een Romeinse handelsnedersetting met haven betreft. Het is echter een intrigerende gedachte waarom nu juist een dergelijke nederzetting ter plaatste bestond. De bij het project betrokken onderzoekers hebben hierover inmiddels verschillende gedachten ontwikkeld. In deze korte bijdrage van Jasper de Bruin worden de eerste gedachten uit de doeken gedaan. (JvZ)

Geplaatst in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Romeinen binnengaats

Back to the seventies (Goedereede)

Geplaatst op november 9, 2010 door admin

Afgelopen donderdag was ik in Kapelle (bij Goes) om een bezoek te brengen aan Bas Oele, voormalig assistent-provinciaal archeoloog van Zeeland, waar hij al 80 jaar woonachtig is(!).
Bijzonder is dat de heer Oele als archeoloog betrokken is geweest bij de twee opgravingen die op dit moment uitgewerkt worden: Goedereede-Oude Oostdijk én Aardenburg. Het is altijd zeer nuttig voor de uitwerkers van oude opgravingen om uit de eerste hand informatie te ontvangen over de gebruikte methoden, de omstandigheden in het veld en de bevindingen van de opgravers. Omdat er bij de uitwerking van Goedereede-Oude Oostdijk nogal wat onduidelijkheden zijn over de veldtekeningen, richtte het gesprek zich voornamelijk op dat onderzoek.

Bas Oele in 1972 (©Beeldbank Zeeland)

Bas Oele werd begin jaren ’70 als assistent van de toenmalig provinciaal-archeoloog Jan Trimpe Burger aangesteld. Hij was opgeleid als architect maar zijn tekenvaardigheden kwamen van pas bij het vele veldwerk dat in die tijd werd uitgevoerd. Vanaf die jaren was hij betrokken bij de grootschalige opgravingen in Zeeland, waaronder Aardenburg en de middeleeuwse ringwalburg in Souburg.

Begin jaren ’80 kwam er een verzoek uit Zuid-Holland om een eerder aangetroffen Romeinse vindplaats verder op te graven: Goedereede-Oude Oostdijk. Bas Oele nam bij dit onderzoek een groot deel van het tekenwerk voor zijn rekening, een belangrijke bron voor

de uitwerking nu. De omstandigheden bij de opgraving waren zwaar door het slechte weer. Toch kon de vindplaats goed gedocumenteerd worden, zo blijkt nu. Onduidelijkheden over het verzamelen van vondstmateriaal, het aanleggen van vlakken en het afwerken van sporen konden door Bas toegelicht worden.

Al met al was het een zeer nuttig gesprek en Bas Oele toonde zich bereid verdere vragen die lopende de uitwerking opduiken, te beantwoorden. Wij danken hem voor zijn medewerking! (GB)

Geplaatst in Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor Back to the seventies (Goedereede)

Holwerda op de kaart gezet (Ockenburgh)

Geplaatst op november 5, 2010 door admin

In oktober is het project Ockenburgh van start gegaan. De gegunde Odyssee-subsidie zal worden gebruikt om een eerste aanzet te geven tot de ontsluiting van deze vindplaats. Bijzondere aandacht zal er daarbij zijn voor de militaire component van de vindplaats.

Al in de jaren ’30 van de vorige eeuw werden de eerste sleuven over de vindplaats Ockenburgh bij Den Haag getrokken (zie foto). Het was dr. J.H. Holwerda die dit voor die tijd grootschalige onderzoek leidde. Zijn bevindingen publiceerde hij in 1938 waarmee hij de vindplaats afdeed als een “inheemschen nederzetting” van een “groote armelijkheid”. In het begin van de jaren ’90 werd de vindplaats opnieuw aan archeologisch veldwerk onderworpen, ditmaal door de afdeling Archeologie van de Gemeente Den Haag. Een belangrijk vraagstuk daarbij vormde de noordelijke hoek van de door Holwerda aangetroffen sporen. Op de overzichtstekening uit 1938 is te zien dat toentertijd in deze hoek opmerkelijk smalle sporen en enkele kuilen werden aangetroffen. Deze sporen liggen niet alleen aan de rand van de nederzetting, maar wijken in aard tevens af van de overige sporen. Uit een in 1988 gehouden inventarisatie van vondstcollecties was al gebleken dat de vindplaats een grote component militair vondstmateriaal heeft opgeleverd en de gedachte bestond dan ook dat zich hier mogelijk een fortificatie bevond. Tijdens het veldonderzoek werden niet alleen de sleuven van Holwerda teruggevonden, maar konden ook daadwerkelijk sporen van barakken en een spitsgracht worden herkend.

In de afgelopen weken zijn voor het eerst de sleuven van Holwerda digitaal gekoppeld aan veldtekeningen van de Gemeente Den Haag. Deze koppeling heeft nu al een verdubbeling van de beschikbare gebouwstructuren opgeleverd en het is dan ook de vraag wat verdere ontsluiting aan nieuwe bevindingen gaat opleveren. In de komende maanden zullen hoofdaanvrager Ab Waasdorp (Gemeente Den Haag), Hans Siemons en Joris Lanzing (Hazenberg Archeologie) zich buigen over de sporen en structurenanalyse. Zij worden bijgestaan door Jeroen van Zoolingen (Gemeente Den Haag). Zodra deze analyse is afgerond, volgt het determineren van het vondstmateriaal als volgende stap. (JvZ)

Geplaatst in Uncategorized | Getagged , | Reacties uitgeschakeld voor Holwerda op de kaart gezet (Ockenburgh)